ANKARA / TEKHA
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı (TÜYEK) bünyesinde yürütülen dijitalleştirme projelerine dair güncel verileri paylaştı. Dünyanın en geniş kapsamlı yazma eser platformunda 485 bin nadir matbu ve yazma eserin erişime açıldığını bildiren Bakan Ersoy, sisteme kayıtlı üye sayısının 30 bini aştığını kaydetti.
Sanal medya hesabı üzerinden açıklama yapan Bakan Ersoy, asırlık kültür birikiminin dijital ortama aktarılarak koruma altına alındığını belirtti.
“Yapay Zeka Ve Yeni Teknolojilerden Yararlanmaya Devam Edeceğiz”
Bakan Ersoy, paylaşımında şu detaylara yer verdi:
“Yüzlerce yıllık ilim ve kültür mirasımız artık dünyanın her yerinden, günün her saatinde erişilebilir. Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığımızın uluslararası standartlarda yürüttüğü dijitalleştirme çalışmalarıyla 485 bin yazma ve nadir matbu eseri dünyanın en büyük yazma eser portalında araştırmacıların ve meraklıların istifadesine sunuyoruz. 30 bini aşkın üyeye ulaşan portalımız bugüne kadar 1 milyon 366 bin kez ziyaret edildi. Eser görüntüleme sayısı 5 milyon 863 bini, görüntülenen sayfa sayısı 15 milyon 435 bini, indirilen sayfa sayısı ise 1 milyon 603 bini aştı. Her bir eseri konservasyon uzmanlarımızın gözetiminde, fiziksel bütünlüğüne zarar vermeden yüksek çözünürlükte dijitalleştiriyor; uluslararası standartlarda hazırlanan bibliyografik kayıtlarıyla erişime açıyoruz. Böylece eserlerimizi afetlere ve zamanın yıpratıcı etkilerine karşı korurken kullanım kaynaklı yıpranmanın da önüne geçiyoruz. Yapay zeka dahil yeni teknolojilerin sunduğu imkanlardan yararlanarak dijital kültür hazinemizi geliştirmeyi sürdüreceğiz. Bu kıymetli çalışmada emeği bulunan Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığımıza, uzmanlarımıza, restoratörlerimize ve tüm çalışma arkadaşlarımıza teşekkür ediyorum”
Sistem Ücretsiz Üyelik Modeliyle Hizmet Veriyor
Kültür ve Turizm Bakanlığı kanadından aktarılan detaylara göre TÜYEK, sahip olduğu nadir koleksiyonlar, restorasyon laboratuvarları ve alanında uzman kadrosuyla küresel ölçekteki en büyük kurumlar arasında bulunuyor. İnternet portalı üzerinden 7 gün 24 saat kesintisiz inceleme imkanı sunulurken, eser dijital nüshalarını indirmek isteyen kullanıcılara ücretsiz üyelik olanağı tanınıyor. Ziyaretçi sayısı 1 milyon 366 bin 708 seviyesine ulaşan sistemde, sayfa görüntüleme sayısı 15 milyon 435 bin 539, indirilen sayfa adedi ise 1 milyon 603 bin 275 olarak istatistiklere yansıdı.
Tarihsel geçmişi 1500 seneye kadar uzanan hassas dokudaki eserlerin raflardan indirilmesi, yüksek çözünürlüklü taramalarının yapılması ve katalog bilgileriyle sisteme girilmesi uzman konservatörler koordinesinde yürütülüyor. Süreç sayesinde hem fiziki koruma sağlanıyor hem de eserlerin tarihi değerini oluşturan tezhip, hat, cilt ve kağıt özellikleri dijital arşivde muhafaza ediliyor.
Uluslararası Standartlarda Dijital Arşivleme Çalışması
Çalışmalarda uluslararası koruma kriterleri temel alınıyor. Koruyucu önlemlerin ardından yüksek çözünürlüklü çekimleri tamamlanan eserlerin bibliyografik kayıtları uluslararası katalog standartlarına göre işleniyor. Dijital platforma yüklenen içerikler, araştırmacıların fiziksel temas ihtiyacını ortadan kaldırarak özgün nüshaların yıpranmasını önlüyor. Olası afet risklerine karşı veriler güvenli ortama aktarılırken, kurum tarafından düzenlenen çalıştaylarla en güncel teknolojiler sisteme entegre ediliyor.
Erişime açılan 485 bin eserin künye bilgilerine ‘www.yek.gov.tr’ web adresi üzerinden ulaşılabiliyor.
