ANKARA / TEKHA
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sisteminin bugün itibarıyla Türkiye genelinde devreye alındığını belirterek, “Şişeni DOA’ya at, 1 TL kazan. DOA sayesinde her yıl 25 milyar ambalaj toplanacak, Türkiye ekonomisine 30 milyar TL katkı sağlanacak” dedi.
Bakan Murat Kurum, bugün itibarıyla Türkiye genelinde kullanımı yaygınlaşacak DOA sistemine yönelik sanal medya hesabından paylaşım yaptı. Sistemi anlatan infografik paylaşan Bakan Kurum, “Şişeni DOA’ya at, 1 TL kazan. Sıfır Atık’ta DOA dönemi başladı. Depozito Yönetim Sistemimizi bugün Türkiye genelinde devreye alıyoruz. DOA sayesinde her yıl 25 milyar ambalaj toplanacak, Türkiye ekonomisine 30 milyar TL katkı sağlanacak. Hem vatandaşımız hem doğamız hem ülkemiz kazanacak, yapacağımız her iade geleceğimize temiz bir nefes olacak” ifadelerini kullandı.
Ülke Ekonomisine Ham Madde Katkısı
Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre de ‘Depozitosu Olan Ambalajlar Sistemi’, Türkiye’de Sıfır Atık Hareketi kapsamında hayata geçirildi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen DOA sistemi ile artık içecek ambalajları çöp yerine DOA makinelerine atılıyor ve bu sayede geri dönüşümle ülke ekonomisine ham madde katkısı sağlanıyor, plastiklerin doğaya karışması engelleniyor, vatandaşlara ise ambalaj başına 1 TL teşvik bedeli ödeniyor.
DOA sisteminin ilk aşaması 2025 yılı Şubat ayında pilot il olarak Sakarya’da başlatıldı. Temmuz 2025’te ‘7 Bölge 7 İl’ sloganıyla DOA makineleri 7 bölgede belirlenen illere kuruldu. Bu pilot uygulama aşamasında vatandaşlara iade edilen depozitolu ambalajlar için 0,25 TL teşvik bedeli ödendi.
Türkiye Doa Makineleri İle Tanışıyor
DOA’nın 2’nci aşaması ise bugün itibarıyla başlıyor. Sistem, Türkiye genelinde devreye alınıyor, ulusal entegrasyon süreci olan bu aşamada 81 ildeki 973 ilçede artık DOA makineleri hizmet vermeye başlıyor. Vatandaşlara, iade ettikleri her plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajı karşılığında artık 1 TL teşvik bedeli ödeniyor. Bugün itibarıyla 2 binin üzerinde DOA makinesi vatandaşın hizmetine sunuldu. Gün geçtikçe bu sayı artırılıyor; mahalle, semt ve köy bazında makineler yaygınlaşıyor. Yine bugün Türkiye genelindeki market zincirleri, süpermarketler, bakkallar ve büfeler ile HOREKA (otel, restoran ve kafe) işletmeler DOA sistemine geçiyor. Bu işletmeler de DOA logolu içecek ambalajlarını artık çöpe atmıyor, biriktirip saha operatörlerine teslim ederek geri dönüşüme katkı sağlıyor.
Makine Sayısı Gün Geçtikçe Artacak
DOA’nın üçüncü ve son aşaması ise tam yaygınlaşma dönemi oluyor. Bu aşamada DOA makinelerinin sayısı, ülke genelinde artırılıyor, mahalle, köy ve semt bazında makineler bulunuyor. Vatandaşların makinelere erişiminin kolaylaşacağı bu aşamanın da tamamlanmasıyla DOA vatandaşın günlük hayatının bir parçası haline geliyor.
Doa’ya İade Durumu
Depozito Yönetim Sistemi, cep telefonlarına yüklenen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) uygulaması ile entegre bir şekilde çalışıyor. DOA logosu olan plastik ve cam şişeler ile alüminyum ambalajlar, DOA uygulaması ile çalışan DOA iade makinelerine bırakılıyor. Cep telefonlarına DOA uygulamasını yükleyenler, QR kod okutup iade ettikleri ambalajların bedelini dijital cüzdanlarında biriktirebiliyor. Vatandaşa iade edilen her ambalaj başına 1 TL teşvik bedeli ödeniyor. Vatandaşlar biriken tutarı banka hesaplarına havale edebiliyor, ATM’lerden nakit olarak çekebiliyor veya anlaşmalı iş yerlerindeki alışverişlerinde kullanabiliyor.
DOA sistemiyle yılda 25 milyar ambalaj dönüşüme kazandırılıyor. Ekonomiye yıllık 30 milyar TL katkı sağlanıyor. Yerel yönetimlerin atık bertaraf maliyeti düşüyor. Düzenli depolama sahalarında alandan tasarruf ediliyor. Ham madde yerine geri dönüşüm malzemesi kullanılması ile emisyondan ve enerjiden tasarruf sağlanıyor. Teknoloji transferi ve yerli üretimde ekonomiye katkı sağlanıyor. Denizlerdeki plastik kirliliği azaltılıyor. Kayıt dışı üretim engelleniyor.
