ANKARA / TEKHA
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, 6 Şubat depremlerinin ardından ihya edilen Diyarbakır ve Bingöl’deki 6 tarihi caminin 2 Ekim’de cuma namazıyla birlikte yeniden kapılarını açacağını bildirdi. Sosyal medya hesabı üzerinden bilgi veren Bakan Ersoy, “Diyarbakır ve Bingöl’de asırlık 6 mabedimizi yeniden cemaatleriyle buluşturuyoruz. 6 Şubat depremlerinin ardından Vakıflar Genel Müdürlüğümüzce restorasyonlarını tamamladığımız Diyarbakır’daki Ali Paşa, Melik Ahmet Paşa, Parlı Safa, Cafer-i Tayyar ve Hanbaşı camileri ile Bingöl’deki Balaban Bey Camii’ni yarın, 2 Ekim’de cuma namazıyla yeniden ibadete açıyoruz. Her bir eserimizde bilimsel çalışmalarla deprem hasarlarını giderdik, yapılarımızı güçlendirdik. Tarihi taş işçiliğinden çinilere, ahşap unsurlardan kalem işlerine kadar ecdat yadigarı mirasımızı özgün dokusunu koruyarak ihya ettik. Şehirlerimizin hafızasını yaşatan, asırlardır aynı saflarda buluştuğumuz mabetlerimizi geleceğe taşıyor, vakıf mirasımızı koruyarak deprem bölgesinin yaralarını sarmaya devam ediyoruz” dedi.
Tarihi Ali Paşa Camii Geleneksel Dam Sistemiyle Yenilendi
Hadım Ali Paşa tarafından 16’ncı yüzyılda inşa ettirilen Ali Paşa Camii’nde deprem kaynaklı statik problemler bilim heyeti denetiminde ele alındı. Yapıya sonradan dahil edilen niteliksiz döşemeler, beton tabaka ve kirişler sökülerek üst örtü kentin geleneksel dam mimarisine kavuşturuldu. Deprem izleri yapısal güçlendirme ve enjeksiyon teknikleriyle silindi. Özgün kündekari kepenkler, ahşap minber, tavan kaplamaları ve çiniler konservasyon sürecinin ardından yerlerine yerleştirildi.
Parlı Safa Camii Minaresinde Kapsamlı Zemin Ve Taş Onarımı
Geçmişi 15’inci yüzyıla dayanan Parlı Safa Camii’nde minarede meydana gelen ağır tahribat ortadan kaldırıldı. Derin çatlaklar ve malzeme kayıpları çelik kuşak ile gergiler vasıtasıyla kontrol altına alındı; zemin durumu sondaj ve jeofizik yöntemlerle incelendi. Minare gövdesinde ankraj, harç enjeksiyonu ve taş yenilemeleri yapıldı. Caminin çinileri, zemin döşemeleri, kalem işleri ve medrese kısımları korunarak yapısal emniyet sağlandı.
Cafer-i Tayyar Camii Ve Türbesi Güçlendirildi
Cafer-i Tayyar Camii ve Türbesi’nde sarsıntılardan etkilenen tarihi minare ve ana mekanlarda geniş çaplı güçlendirme yapıldı. Zemin etütlerinin ardından duvar, tonoz ve dam kısımları sağlamlaştırıldı. Minarenin yıkılan petek ile külah bölümleri özgün taşlar kullanılarak tamamlandı ve yapı ibadete hazır konuma getirildi.
Hanbaşı Camii Beton Eklentilerden Arındırıldı
Hacı Muhammed tarafından 1853 yılında yaptırılan Hanbaşı Camii’ndeki çalışmalar, sarsıntıların ardından uzman heyet koordinasyonunda yürütüldü. Enjeksiyon tekniğiyle dayanıklılığı artırılan tarihi eserdeki betonarme fazlalıklar temizlendi, çatı ile cepheler aslına sadık kalınarak yenilendi. Son cemaat yeri ve harim alanındaki düzenlemelerle yapının karakteristik detayları görünür hale getirildi.
Melik Ahmet Paşa Camii Kubbe Ve Duvarlarıyla Sağlamlaştırıldı
Yapımı 1587-1591 yıllarına uzanan Melik Ahmet Paşa Camii’nde kubbe, tromplar ve taşıyıcı ana duvarlardaki çatlaklar giderildi. Zemin yapısı jeoradar ve araştırma kazılarıyla analiz edildi. Kubbe ile kasnak donatıları takviye edildi, zemin seviyesinde enjeksiyon işlemleri uygulandı. Kurşun çatı kaplaması, sıva, halı ve hat kalem işleri bitirilerek mekan cemaate hazırlandı.
Bingöl Balaban Bey Camii Özgün Yöntemlerle Ayağa Kaldırıldı
Akkoyunlu devrinden kalan Balaban Bey Camii’nde ağır hasar alan minare kontrollü olarak söküldü ve dönemin yapım teknikleriyle baştan örüldü. Binanın çatı, avlu, harim ve mahfil bölümleri elden geçirildi. Ahşap tabanlar, elektrik ve mekanik altyapılar ile abdesthane alanları modernize edilerek yapının mimari bütünlüğü muhafaza edildi.
