SİVAS / TEKHA
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Sivas’ın Yıldızeli ilçesindeki Kayalıpınar kazılarında Kral II. Tudhaliya devrine ait 131 çivi yazılı tablet ve parçanın günyüzüne çıktığını, önceki sezonla birlikte toplam sayının 184’e ulaştığını bildirdi. Eski Asur ve Hitit kaynaklarında Šamuḫa olarak anılan merkezdeki buluntular, 21’inci yüzyılda ulaşılan en kapsamlı Hititçe arşiv olma niteliği taşıyor.
Bakan Ersoy, sosyal medya hesabından yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı:
“2026 yılı kazılarında antik Šamuḫa’da, Kral II. Tudhaliya dönemine ait 131 çivi yazılı tablet ve parçasını gün yüzüne çıkardık. Geçtiğimiz sezon bulunanlarla birlikte sayı 184’e ulaştı. Hititçe ve Hurrice kaleme alınan bu belgeler, yaklaşık 3 bin 400 yıl öncesinin devlet yönetimini, askeri gelişmelerini, inanç dünyasını ve kraliyet ailesinin yaşadıklarını doğrudan günümüze taşıyor. Tabletlerde şehirden şehre yayılan, özellikle çocukları ve bebekleri etkileyen yüksek ateşli bir salgının izlerine rastlanırken hastalanan bir bebek prensesin sağlık durumu, ardından vefatı ve onun için gerçekleştirilen cenaze ritüeli de kayıtlarda yer alıyor. Batı Anadolu’daki Hitit generallerinin krala gönderdiği bir başka mektup ise düşman tehdidi karşısında asker, at ve savaş arabası talep edildiğini, yardım ulaşmaması halinde ordunun yok olabileceğine ilişkin uyarıları ortaya koyuyor. Kuş falcılarının izledikleri güzergahları ve gözlemlerini kaydettikleri tabletler de Hititlerin kehanet uygulamalarına ilişkin daha önce bilinmeyen bilgiler sunuyor. Bu eşsiz arşiv Hitit tarihinden dini uygulamalarına, dilin gelişiminden katiplik kültürüne kadar pek çok alanda yeni bir kapı aralıyor. Anadolu’nun binlerce yıllık hafızasını bilimle gün yüzüne çıkarmaya, korumaya ve geleceğe taşımaya devam ediyoruz.”
Sarayda Salgın Kaygısı Ve Prensesin Vefatı
Bakanlıktan paylaşılan bilgilere göre; kehanet, fal, yazışma ve ritüel metinlerini barındıran belgeler, kentleri saran ölümcül ve yüksek ateşli bir salgını gözler önüne seriyor. Çocukları ve bebekleri hedef alan felaket sürecinde soylu aileler ile bürokratların evlatlarının sıhhati fal sorgularıyla izleniyor. Belgelerde anne sütüyle beslenen bir bebek prensesin Ziulila adlı kentte başlayan rahatsızlığı, geleceğine dair yürütülen kehanetler, yaşamını yitirmesi ve icra edilen cenaze töreni ayrıntılarıyla aktarılıyor.
Cepheden Merkeze İletilen Kritik Askeri Rapor
Arşivde muhafaza edilen yazışmalar, Hitit topraklarına yönelik askeri kuşatmayı belgeliyor. Batı Anadolu sahasında görevli generallerin Šamuḫa merkezindeki krala yolladığı mektupta; çevrenin düşman unsurlarla sarıldığı belirtilerek acil takviye at, asker ve savaş arabası talep ediliyor. Komutanlar, takviye birliklerin gelmemesi halinde ordunun imha olacağı uyarısını yaparak sorumluluk kabul etmeyeceklerini hükümdara aktarıyor.
Kehanet Pratikleri Ve Günlük Rotaları
Eski inanç dünyasına ışık tutan tabletlerde, kuş falcılarının Šamuḫa haricine çıkarak izledikleri rotalar, uğradıkları şehirler ve yaptıkları gözlemler adeta bir günlük düzeninde kayıt altında bulunuyor. 2025 yılındaki 53 esere bu sezon eklenen 131 yeni parçayla genişleyen arşiv; dönemin kâtiplik geleneği, Hurrice ve Hititçe dil gelişimi ile inanç ritüelleri sahasında benzersiz kaynak teşkil ediyor.
