Antalya’da Aspendos Antik Kenti’nde gerçekleştirilen kazı çalışmalarında, ‘sağlık tanrısı’ Asklepios ile iyileşmenin simgesi oğlu Telesphoros’u birlikte betimleyen 2,20 metre boyunda mermer heykel grubu bulundu. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un duyurduğu keşif, Roma Dönemi Aspendos’unda sağlık ve şifa kültlerinin kent yaşamındaki yerine ilişkin önemli veriler ortaya koydu.
Kültür ve Turizm Bakanlığından yapılan açıklamaya göre; Geleceğe Miras Projesi kapsamında Aspendos Antik Kenti’nde yürütülen kazı çalışmalarında gün yüzüne çıkarılan Roma İmparatorluk Dönemi’ne ait eser, Tiyatro Caddesi üzerindeki Doğu Meydanı’nın batı cephesinde bulunan Anıtsal Kapı’nın kuzey kanadına ait yıkıntılar arasında yer aldı. Milattan sonra 2’nci yüzyılın son çeyreğine tarihlenen heykel grubu; sanatsal özellikleri, ayrıntılı işçiliği ve hastalığın tedavisinden tam iyileşmeye kadar uzanan süreci simgeleyen ikonografik anlatımıyla dikkati çekti.
Şifanın 1800 Yıllık Sembolü
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Aspendos’ta ortaya çıkarılan heykel grubuna ilişkin yaptığı paylaşımda, eserin döneminin heykeltıraşlık anlayışını en iyi şekilde yansıttığını belirtti. Antik Çağ’da Asklepios’un hekimliği, tedaviyi ve sağlığın korunmasını; uzun ve kapüşonlu giysisiyle betimlenen Telesphoros’un ise tedavinin tamamlanmasını, iyileşmeyi ve nekahet dönemini simgelediğini ifade eden Bakan Ersoy, eserin şifa sürecini bütüncül biçimde anlatan güçlü bir sembol niteliği taşıdığını vurguladı.
Tedavi ve İyileşme Birlikte Betimlendi
Heykel grubunun ana figürünü oluşturan Asklepios; ayakta, cepheden, olgun yaşta, uzun ve gür saçlı, sakallı bir erkek olarak betimlendi. Vücut ağırlığını sol bacağı üzerine veren figürün sağ bacağı hafifçe bükülerek öne ve yana doğru uzanıyor. Asklepios’un üst gövdesi büyük ölçüde çıplak bırakılırken himationu, sol omzunun üzerinden geçirilerek bel ve bacaklarının çevresinde yoğun kıvrımlar oluşturacak biçimde düzenlendi. Figür, sol eliyle himation kıvrımlarını kavrarken; büyük bölümü günümüze ulaşmayan sağ kolu tanrının simgesi olan yılan sarılı asaya dayanacak şekilde tasarlandı.
Asklepios’un sol ayağının önünde ise ana figüre göre oldukça küçük ölçülerde, çocuk görünümünde ve vücudunu bütünüyle örten kapüşonlu giysisiyle Telesphoros yer alıyor. İki figürün aynı kompozisyonda buluşması, sağlık kavramının yanı sıra hastalığın tedavisinden kişinin bütünüyle iyileşmesine kadar uzanan süreci simgelemesi açısından önem taşıyor.
Anıtsal Kapının Yıkıntıları Arasında Bulundu
Heykel grubunun Doğu Meydanı ile bağlantılı Anıtsal Kapı’nın yıkıntıları arasında keşfedilmesi, eserin kentin kamusal ve törensel açıdan önemli bir bölümünde sergilendiğini gösterdi. Eser, Roma Dönemi Aspendos’unda Asklepios kültünün varlığını ve sağlık inancının kent yaşamındaki yerini belgeleyen önemli arkeolojik buluntular arasına girdi.
