ANKARA - BHA
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD) tarafından 91 ülkenin katılımıyla gerçekleştirilen Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı'nın (PISA) 2025 sonuçları açıklandı. Türkiye, bir önceki uygulama olan 2022'ye göre üç alanda da puanını yükseltirken, sıralamalarda da önemli ölçüde ilerledi.
Üç alanda da OECD ülkeleri arasında en fazla artış
Türkiye, PISA 2022'ye kıyasla 2025'te fen bilimleri, okuma becerileri ve matematik alanlarının tamamında puanını en fazla artıran OECD ülkesi oldu.
Türkiye'nin OECD ülkeleri arasındaki sıralaması fen bilimlerinde 29'unculuktan 14'üncülüğe, okuma becerilerinde 30'unculuktan 13'üncülüğe, matematikte ise 32'ncilikten 23'üncülüğe yükseldi.
Tüm katılımcı ülkeler dikkate alındığında da Türkiye'nin sıralaması fen bilimlerinde 34'üncülükten 19'unculuğa, okuma becerilerinde 36'ncılıktan 18'inciliğe, matematikte ise 39'unculuktan 28'inciliğe çıktı.
Fen bilimlerinde OECD ortalaması aşıldı
PISA 2025'te fen bilimleri alanı Türkiye açısından öne çıkan başlıklardan biri oldu.
Türkiye'nin fen bilimleri puanı 2022'ye göre 18 puan artarak 494'e yükseldi. OECD ortalaması ise 482 puanda kaldı. Böylece Türkiye, fen bilimlerinde OECD ortalamasının 12 puan üzerine çıktı.
Türkiye ayrıca fen bilimlerinde 2003'teki 434 puanlık seviyesini 2025'te 494'e taşıyarak 60 puanlık uzun vadeli artış sağladı.
Okumada da OECD ortalamasının üzerine çıktı
Okuma becerilerinde de Türkiye'nin puanı 2022'ye göre 16 puan artarak 472'ye yükseldi.
PISA 2025'te OECD okuma becerileri ortalaması 461 olurken Türkiye 11 puan farkla OECD ortalamasının üzerine çıktı.
Türkiye'nin okuma becerilerindeki yükselişi uzun vadede de dikkat çekti. Türkiye, 2018'de OECD ortalamasının 21 puan gerisindeyken 2025'te bu farkı kapatarak ortalamanın 11 puan üzerine çıktı.
Matematikte OECD ortalaması yakalandı
Matematikte de Türkiye'nin puanı 2022'ye göre 9 puan artarak 462'ye yükseldi.
OECD matematik ortalaması 463 puan olurken Türkiye bu alanda OECD ortalamasını yakaladı. Türkiye aynı zamanda 429 olan tüm ülkeler ortalamasının 33 puan üzerinde yer aldı.
Türkiye'nin matematikte 2003 yılında 423 olan puanı da 2025'te 462'ye yükselmiş oldu.
Üst düzey öğrenci oranlarında da artış
PISA sonuçlarında yalnızca ortalama puanlar değil, öğrencilerin başarı düzeylerindeki değişim de dikkat çekti.
Fen bilimlerinde üst düzey performans gösteren öğrencilerin oranı 2022'de yüzde 4 iken 2025'te yüzde 7,4'e yükseldi. Böylece Türkiye ilk kez bu kategoride yüzde 7,2 olan OECD ortalamasını geçti.
Okuma becerilerinde üst düzey performans gösteren öğrencilerin oranı yüzde 1,9'dan yüzde 4,2'ye, matematikte ise yüzde 5,4'ten yüzde 7,9'a çıktı.
Türkiye, üç alanda da asgari performans düzeyine ulaşan öğrencilerin oranını da artırdı.
2003’ten bugüne tablo değişti
Türkiye'nin PISA performansındaki değişim yalnızca son üç yıllık sonuçlarla sınırlı kalmadı. PISA'nın Türkiye'deki ilk uygulaması olan 2003 ile 2025 karşılaştırıldığında fen bilimleri puanı 434'ten 494'e, okuma becerileri puanı 441'den 472'ye, matematik puanı ise 423'ten 462'ye yükseldi.
Katılımcı ülke sayısının 2003'te 41, 2025'te ise 91 olması nedeniyle sıralama karşılaştırmaları göreli sıralama üzerinden yapıldı. Buna göre Türkiye, 2003-2025 döneminde fen bilimlerinde 35'inci sıradan 19'uncu sıraya, okumada 33'üncü sıradan 18'inci sıraya, matematikte ise 34'üncü sıradan 28'inci sıraya yükseldi.
PISA nedir, neden önemli?
PISA, OECD tarafından üç yılda bir gerçekleştirilen ve 15 yaş grubundaki öğrencilerin fen bilimleri, matematik ve okuma becerilerini değerlendiren uluslararası bir araştırma. Amaç yalnızca öğrencilerin bilgi düzeyini ölçmek değil, sahip oldukları bilgi ve becerileri gerçek yaşamda ne ölçüde kullanabildiklerini karşılaştırmak.
Türkiye, PISA'ya 2003 yılından bu yana katılıyor. 2025 uygulaması Türkiye'de 14 Nisan-16 Mayıs 2025 tarihleri arasında, 12 bölgeden 56 ildeki 203 okulda 7 bin 702 öğrencinin katılımıyla bilgisayar tabanlı gerçekleştirildi.
PISA sonuçları, ülkelerin eğitim sistemlerinin uluslararası düzeyde nerede bulunduğunu göstermesi açısından önem taşıyor. Türkiye açısından 2025 sonuçlarının öne çıkan tarafı ise yalnızca sıralamalardaki yükseliş değil; OECD ülkelerinin ortalama puanlarının gerilediği bir dönemde Türkiye'nin üç alanda da puanını artırması ve fen bilimleri ile okumada OECD ortalamasının üzerine çıkması oldu.
