VATANDAŞINA STOK ÇAĞRISI YAPAN ÜLKELER NEYE HAZIRLANIYOR?

DÜNYA ALARMDA: VATANDAŞINA STOK ÇAĞRISI YAPAN ÜLKELER NEYE HAZIRLANIYOR? TÜRKİYE HAZIR MI?

Savaş, afet, enerji krizi ve gıda güvenliği tartışılırken en önemli soru: Engelli çocuklarımız ve bakıma muhtaç vatandaşlarımız için planımız ne?

Şengül Karaman | Press News



Dünyadan peş peşe gelen açıklamalar, uluslararası kamuoyunda yeni bir tartışmanın kapısını araladı. ABD'den Avrupa ülkelerine, İngiltere'den Japonya'ya kadar birçok ülkede vatandaşlara yiyecek, içme suyu, ilaç ve temel ihtiyaç malzemelerini hazır bulundurmaları yönünde çağrılar yapılıyor.

İngiltere hükümeti 22 Ekim 2026'da başlattığı yeni hazırlık kampanyasıyla vatandaşlarına üç günlük temel ihtiyaç hazırlığı önerdi. Japonya'da ise 2 Kasım'da gıda ve su stoklarının artırılması yönünde yeni çağrılar gündeme geldi. Bazı Avrupa ülkelerinde bu süre yedi ila on güne kadar uzanıyor.

Peki, ülkeler neden aynı dönemde vatandaşlarını olası krizlere karşı hazırlıklı olmaya çağırıyor?

Bu çağrıların arkasında yalnızca savaş ihtimali bulunmuyor. Doğal afetler, enerji kesintileri, siber saldırılar, iletişim ağlarının devre dışı kalması ve tedarik zincirlerinde yaşanabilecek aksamalar da ülkelerin güvenlik gündeminde önemli yer tutuyor.

Ancak kamuoyunun sorması gereken daha büyük bir soru var: Bu hazırlıklar yalnızca ihtimal olarak mı değerlendiriliyor, yoksa devletler gelecekte yaşanabilecek daha büyük krizlere karşı toplumsal dayanıklılıklarını mı güçlendiriyor?

TÜRKİYE'NİN PLANI VAR, PEKİ SAHADAKİ HAZIRLIĞI NE DURUMDA?

Türkiye, deprem kuşağında bulunan, orman yangınları, sel ve diğer doğal afetlerle mücadele eden bir ülke. AFAD tarafından yürütülen Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP), afet öncesi, sırası ve sonrasındaki kurumların görev ve sorumluluklarını belirliyor.

Ancak planların hazırlanmış olması tek başına yeterli değil. Önemli olan, bu planların olası bir kriz anında ne kadar hızlı ve etkili uygulanabileceğidir.

Elektrik kesilirse ne olacak? Su şebekeleri çalışmazsa vatandaşın içme suyu nasıl sağlanacak? Marketlerin tedarik zinciri aksarsa gıda dağıtımı nasıl sürdürülecek? İletişim kesintisinde vatandaşlar yetkililerden nasıl bilgi alacak?

Bunlar felaket tellallığı değil, kamu güvenliği açısından cevap bekleyen ciddi sorulardır.

EN ÇOK KİM ETKİLENECEK? ENGELLİ ÇOCUKLAR, HASTALAR VE YAŞLILAR!

Kriz ve afet hazırlıklarının en hassas noktası, kendi başına hareket edemeyen ve sürekli desteğe ihtiyaç duyan bireylerdir.

Engelli çocuklar, yatağa bağımlı hastalar, epilepsi hastaları, tekerlekli sandalye kullanan vatandaşlar ve yaşlılar için sıradan bir elektrik veya su kesintisi bile hayati sorunlara dönüşebilir.

Peki, olası bir tahliye durumunda bu vatandaşlarımız nasıl güvenli bölgelere ulaştırılacak?

İlaçları, tıbbi cihazları, hasta bezleri ve özel beslenme ihtiyaçları nasıl karşılanacak? Rehabilitasyon merkezleri, özel eğitim kurumları ve bakım kuruluşlarının kriz planları hazır mı?

Özellikle kendisini ifade edemeyen engelli çocuklar için ailelerin de dahil edildiği özel acil durum planları oluşturulmalı. Hiçbir çocuk, hiçbir hasta ve hiçbir engelli vatandaş kriz anında unutulmamalı.

Bir ülkenin gerçek hazırlığı, yalnızca güçlü kurumlara sahip olmasıyla değil, en çok yardıma ihtiyaç duyan insanını koruyabilmesiyle ölçülür.

VATANDAŞA ÇAĞRI VARSA DEVLETİN SORUMLULUĞU DA VAR!

Vatandaşa üç günlük veya bir haftalık ihtiyaç hazırlığı önerilmesi önemli olabilir. Ancak ekonomik imkânı sınırlı aileler ne yapacak? Her vatandaşın evinde yeterli gıda, su ve ilaç stoklayabilecek maddi gücü var mı?

Devletin görevi yalnızca vatandaşına tedbir almasını söylemek değil; bu tedbirleri alabilmesi için gerekli bilgilendirmeyi, altyapıyı ve sosyal desteği de sağlamaktır.

Türkiye'de mahalle bazında acil durum bilgilendirmeleri artırılmalı, ailelere uygulanabilir hazırlık rehberleri ulaştırılmalı, engelli bireyler için kişiye özel tahliye ve destek sistemleri güçlendirilmelidir.

Okullarda, hastanelerde, rehabilitasyon merkezlerinde ve bakım kuruluşlarında düzenli afet tatbikatları yapılmalıdır.

SON SÖZ: KRİZ GELDİĞİNDE DEĞİL, GELMEDEN ÖNCE HAZIR OLUNMALI!

Dünyanın farklı ülkelerinde yükselen bu hazırlık çağrılarını görmezden gelmek doğru olmadığı gibi, bunları yaklaşan kesin bir savaşın habercisi olarak sunmak da doğru değildir.

Ancak yaşanan gelişmeler, ülkelerin artık yalnızca krizlere müdahale etmeyi değil, krizlere karşı önceden hazırlıklı olmayı da öncelik haline getirdiğini gösteriyor.

Türkiye'nin de bu konuda vatandaşına açık, anlaşılır ve güven veren bir yol haritası sunması gerekiyor.

Çünkü mesele yalnızca evde kaç litre su veya kaç günlük yiyecek bulunduğu değildir. Mesele, kriz anında kimin korunacağı, kimin yardım alacağı ve hiçbir vatandaşın çaresiz bırakılmayacağıdır.

Yetkililere açıkça soruyoruz: Türkiye olası büyük krizlere karşı ne kadar hazır? Engelli çocuklarımız, yaşlılarımız, hastalarımız ve bakıma muhtaç vatandaşlarımız için uygulanabilir, denetlenebilir ve kamuoyuyla paylaşılmış özel bir hazırlık planımız var mı?

Bu soruların cevabı yarın değil, bugün verilmelidir.